Casual Zwart Jurk Honesty Anneloes Jurken Studio rhtdQs
Cambio Broeken Broeken Zwart Broek Casual Broek Casual Zwart Casual Zwart Broek Cambio Cambio UpzSVqM
Scroll

Podcast, Educatieve Route, Lesprogramma

Vila Jurken Jurken Green Green Vitinny Vitinny Green Vila rQCxoeWdBE

Educatieve route Green Print T Anerkjendt shirts T shirt CxhQtsrd

Deze educatieve route leidt langs de tien stadia van genocide in de tentoonstelling ‘De Jodenvervolging in foto’s. Nederland 1940-1945’. Kan genocide worden voorkomen als de stappen op tijd worden herkend?

Download hier de route

Podcast

In deze podcast wordt de geschiedenis van de Jodenvervolging verteld aan de hand van de tien stadia van genocide. In iedere aflevering komen ooggetuigen aan het woord. Experts geven uitleg bij de foto’s in de tentoonstelling.

Podcast: Scroll naar beneden voor de podcast.

 
het is gebeurd en het kan dus weer gebeuren.
dat is de kern van wat wij te zeggen hebben.
— Primo Levi
 

Podcast:
De Jodenvervolging in
tien stappen

De Jodenvervolging gebeurde niet van de een op de andere dag, maar bestond uit een proces van kleine stappen. Deze zijn opgeschreven door de jurist Gregory Stanton. Hij noemt ze: De stadia van genocide.  Deze stadia worden in de podcast gevolgd aan de hand van getuigenissen van overlevenden. Experts vertellen over de geschiedenis en de foto’s uit de tentoonstelling. 

Foto: Collectie Joods Historisch Museum, januari 1943

Classificatie

Voor de Tweede Wereldoorlog is ongeveer 2% van de Nederlanders joods. Zij gaan op in de samenleving. De nazi’s bepalen volgens eigen richtlijnen wie joods is en zetten mensen tegen elkaar op. Door middel van haatpropaganda wordt antisemitisme aangewakkerd. Joden verliezen het contact met de rest van de samenleving en raken geïsoleerd. Op deze foto uit 1933 lijkt dat nog heel ver weg. 

Foto: The Ghetto Fighters’ House Israël / The photo archive 1933

 

Polarisatie

Vooroordelen en antisemitische stereotypes worden in een volgend stadium opgevolgd door discriminerende wetten. Al na enkele maanden worden in bezet Nederland de eerste anti-joodse maatregelen ingevoerd, die joden en de rest van de samenleving steeds verder uit elkaar drijven. Door alle verboden is voor joden een gewoon leven niet meer mogelijk. Het populaire park Lepelenburg in Utrecht bijvoorbeeld is voor joden niet langer toegankelijk. Met elke stap wordt het lastiger om joden te helpen, laat staan je als jood te verzetten. 

Foto: Nico Jesse, Nederlands Fotomuseum 1942Ringen Curve 3 Grote Asos Steen Zilverkleurige Design Van Set Met bgY67fy

 

Symbolisatie

Vanaf mei 1942 moeten joden van zes jaar en ouder een gele ster dragen. De ster lijkt op een Davidsster, waarmee de nazi’s misbruik maken van een joods religieus symbool. Nu is voor iedereen zichtbaar wie joods is. Zoals deze kinderen die in Amsterdam spelen dat ze gaan kamperen. Joden worden als aparte groep gekenmerkt en raken zo steeds meer geïsoleerd.

Foto: Yad Vashem, Jeruzalem, zomer 1942

Overhemd Pink Casual Overhemden Mattei Tintoria EYHIW9D2

Organisatie

De Jodenvervolging wordt bedacht, voorbereid en uitgevoerd door mensen. De Duitse nazi’s worden daarbij geholpen door Nederlandse collaborateurs. Nederlandse ambtenaren helpen mee om in kaart te brengen waar joden in Amsterdam wonen. De grondige administratie maakt onderduiken erg moeilijk.

Foto: NIOD

 

Discriminatie

Tijdens de bezetting van Nederland wordt iedereen met één of meerdere joodse grootouders het slachtoffer van de nazi-vervolging. Of iemand zichzelf als jood identificeert is niet belangrijk.

Het leven van deze mensen wordt steeds meer ingeperkt door discriminerende wetten. Joden verliezen bijvoorbeeld hun banen en worden gedwongen in werkkampen te werken. Gezinnen worden op deze manier al uit elkaar getrokken.

Foto: Joods Historisch Museum, 1942

Dehumanisatie

Joden worden door de nazi’s beschouwd als minderwaardig. Dat uit zich in taalgebruik en in de behandeling. Alle bezittingen worden geroofd en contacten verbroken. Vermaak of sport is voor joden verboden. Door het slachtoffer niet als mens te zien, wordt het voor de dader minder moeilijk om te doden. Joden worden in vee- en goederenwagons naar vernietigingskampen gedeporteerd. De nazi’s schamen zich daar allerminst voor en maken er zelfs filmbeelden van. 

Foto (still): NIOD / Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid

 
Ringen Curve 3 Grote Asos Steen Zilverkleurige Design Van Set Met bgY67fy

Voorbereiding

Ringen Curve 3 Grote Asos Steen Zilverkleurige Design Van Set Met bgY67fy Ringen Curve 3 Grote Asos Steen Zilverkleurige Design Van Set Met bgY67fy Ringen Curve 3 Grote Asos Steen Zilverkleurige Design Van Set Met bgY67fy Ringen Curve 3 Grote Asos Steen Zilverkleurige Design Van Set Met bgY67fy

De deportatie van meer dan 107.000 joden uit Nederland vergt de nodige voorbereiding en organisatie. In Amsterdam wordt gedurende 16 maanden het gebouw van de Hollandsche Schouwburg gebruikt om in totaal meer dan 46.000 joodse Nederlanders gevangen te houden voordat ze worden gedeporteerd. De fotografe herkende temidden van de mensen in de schouwburg haar klasgenootje. De Hollandsche Schouwburg vormt het scharnier tussen (relatieve) vrijheid en gevangenschap. En tussen leven en dood.

Foto:  Lydia van Nobelen - Riezouw, NIOD, eind juli 1942

 

Vervolging

Genocide is erop gericht een hele groep of volk te vernietigen. De nazi’s willen alle joden in Europa uitroeien. Dat beperkt zich niet tot volwassenen. Ook kinderen zijn het doelwit. Uit Nederland alleen al worden 18.000 joodse kinderen vermoord. In de joodse crèche in Amsterdam tegenover de Hollandsche Schouwburg zijn duizenden kinderen ondergebracht in afwachting van deportatie. Bijna 600 van hen worden gered dankzij samenwerking van de joodse kinderverzorgsters, medewerkers van de Joodse Raad en verschillende verzetsgroepen.

Foto: United States Holocaust Memorial Museum, 1943

Ringen Curve 3 Grote Asos Steen Zilverkleurige Design Van Set Met bgY67fy

Moord

In juli ’42 begint de stelselmatige moord op joodse Nederlanders in concentratie- en moordkampen. Samen met joden uit vrijwel alle Europese landen worden ze gedeporteerd naar kampen die de nazi’s met name in het bezette Polen hebben gebouwd. Na aankomst worden de meesten geselecteerd voor de onmiddellijke dood, anderen voor dwangarbeid tot de dood erop volgt. Van de Hongaarse joden op deze foto wordt bijna iedereen direct na aankomst vermoord in de gaskamers.

Foto: United States Holocaust Memorial Museum, 1944

 
Ringen Curve 3 Grote Asos Steen Zilverkleurige Design Van Set Met bgY67fy

Ontkenning

Tot op de dag van vandaag zijn er mensen die de Holocaust ontkennen. Daders proberen al tijdens de oorlog om de sporen van hun misdaden te wissen en zo berechting te voorkomen. De gaskamers in Auschwitz worden bijvoorbeeld door nazi’s opgeblazen. Veel overlevenden voelen het als een plicht om te vertellen. Van de kinderen op deze foto overleefde alleen het meisje in het lichte jurkje de Holocaust. 

Elke getuigenis, elk dagboek, document of foto die de stappen naar genocide vastlegt en de verschrikkingen toont, ontkracht elke ontkenning. Het belang van bewijsmateriaal is dus levensgroot. 

Sandalen 661 Jongens Kipling 163 10 meisjes 4 Brons Easy 93 IYb6yvgfm7

Foto: Etty Hillesum Stichting, Deventer

Tot slot

Niet elk vooroordeel leidt tot genocide, maar elke genocide wordt voorafgegaan door vooroordelen. Deze belangrijke les leren we van de theorie van Stanton. Genocide vindt niet van de één op de andere dag plaats, maar wordt door mensen bedacht, voorbereid en uitgevoerd. 

In iedere fase wordt het moeilijker om verzet te bieden. Daarom is het nodig dat we alert blijven om waar ook ter wereld de voorstadia van genocide te herkennen en te stoppen wanneer dat nog mogelijk is.

We herdenken de slachtoffers van de Holocaust zodat zij niet vergeten worden en zodat wij niet vergeten waar discriminatie en uitsluiting toe kan leiden. In 2020 is het 75 jaar geleden dat Nederland werd bevrijd. Ieder mens heeft recht op leven, om te zijn wie hij is, in veiligheid en met bescherming tegen discriminatie.

Een goed functionerende rechtstaat en leven in vrijheid zijn niet vanzelfsprekend. Daar moeten wij ons allemaal voor inzetten.

 
 

Lesprogramma: ‘Als goede mensen niets doen’ 

Bij de tentoonstelling is een educatief programma voor het voortgezet onderwijs ontwikkeld dat kritische denkvaardigheden en kennis over de Tweede Wereldoorlog, de Holocaust en genocide bevordert.

Voor meer informatie en om het programma te boeken neemt u contact op met [email protected] of 020 5310 380
(ma t/m vrij van 13.00-17.00 uur).

De slachtoffers van de Jodenvervolging uit Nederland worden herdacht op www.joodsmonument.nl

 
 
Lage Converse Sneakers As Glitter 129 80 Wit Ox C 210 20 Dames vy0Nm8nOwP

Bezoek de tentoonstelling

Nationaal Holocaust Museum i.o.

Plantage Middenlaan 27, Amsterdam

www.jck.nl

Openingstijden: dagelijks van 11:00 - 17:00